“Begin met een voorspelbare en terugkerende structuur”

AI-native bedrijven hebben de toekomst

De manier waarop bedrijven software maken, verandert razendsnel. Niet zo lang geleden had je voor vrijwel ieder digitaal idee een programmeur nodig. Nu kunnen ondernemers (én medewerkers) met AI zelf al verrassend veel bouwen. Een intern hulpmiddel, een klantportaal of een eerste versie van een nieuw product: de drempel wordt steeds lager.

Dat is op zich geweldig. Mensen hoeven niet langer maanden te wachten voordat een idee zichtbaar en bruikbaar wordt. Maar daarmee ontstaat er ook een nieuw probleem. Want wie kijkt er mee zodra dat zelfgebouwde systeem belangrijk wordt voor het bedrijf? Wie controleert of de gekozen oplossing ook over een jaar nog werkt? Of klantgegevens veilig worden opgeslagen? Of de techniek schaalbaar is? En, heel praktisch: wie neemt de telefoon op wanneer op maandagochtend ineens alles plat ligt?

Tja, software kunnen maken is iets anders dan software kunnen waarborgen...

Ik verwacht dat bedrijven steeds minder vaak een ontwikkelaar inschakelen om ieder knopje en iedere kleine aanpassing voor ze te bouwen. Medewerkers kunnen dat soort dingen steeds vaker zelf, met behulp van AI en moderne softwaretools. De toegevoegde waarde van een technisch expert verschuift daardoor.

Het gaat minder om zoveel mogelijk uren programmeren en meer om het helpen nemen van verstandige beslissingen. Welke systemen combineren goed met elkaar? Welke oplossing is veilig genoeg? Wanneer kun je iets prima zelf bouwen en wanneer creëer je ongemerkt een risico voor je bedrijf?

Soms heb je iemand nodig die naar een idee luistert en zegt: “Dat kan, maar als we het combineren met wat jullie al hebben, wordt het eenvoudiger, goedkoper en betrouwbaarder.” Die ene opmerking of duw in de goede richting kan dan waardevoller zijn dan een week programmeren.

Bij veel middelgrote bedrijven is technologie inmiddels bepalend voor bijna alles wat ze doen. Toch zit er in het managementteam lang niet altijd iemand die echt begrijpt wat er technisch gebeurt of nodig is.

De directeur experimenteert misschien zelf met ChatGPT of Claude. Een enthousiaste medewerker automatiseert een paar werkzaamheden. De IT-afdeling zorgt dat de laptops blijven werken. Maar bijna niemand stelt dé grote vragen: Wat betekent dit? Hoe verandert AI de manier waarop wij werken? Welke kansen laten we liggen? Welke experimenten zijn de moeite waard? En welke risico’s bouwen we ondertussen op?

Als je bedrijf niet leert om AI-native te werken, verlies je uiteindelijk van bedrijven die dat wel doen. Iemand die twee of drie uur per week meekijkt, kan al veel verschil maken. Bijvoorbeeld door een second opinion te geven op het huidige systeem, nieuwe technische ontwikkelingen te volgen en iedere maand samen te bepalen welke toepassing van AI werkelijk iets toevoegt.

Zo iemand hoeft niet zelf alles te bouwen. De belangrijkste taak is overzicht houden en zorgen dat de juiste keuzes worden gemaakt. Hij verbindt de plannen van het management aan wat er technisch mogelijk en verantwoord is.

Noem het CTO-as-a-Service wat mij betreft. Er moet gewoon iemand zijn die oplet en woorden geeft aan ideeën en ontwikkelingen. Die ziet wanneer een snel gebouwd hulpmiddel langzaam bedrijfskritisch wordt. Die voorkomt dat vijf enthousiaste AI-experimenten eindigen in vijf losse systemen waar niemand nog verantwoordelijkheid voor draagt.

Je hoeft hiervoor niet direct een nieuw lid op te nemen in het MT of een complete IT-afdeling op te tuigen. Begin met een voorspelbare en terugkerende structuur. Leg bijvoorbeeld iedere maand je systemen, processen en nieuwe ideeën op tafel. En vraag dan niet alleen: “Wat kunnen we hier met AI?” Vraag vooral: “Hoe gaat het ons écht verder brengen en wat moeten we goed regelen voordat we dit gaan gebruiken?” Geloof me: uit ervaring weet ik dat dit de juiste manier is om stap voor stap AI-native te worden.

Juist nu technologie toegankelijker wordt, hebben bedrijven behoefte aan iemand die het geheel blijft overzien. Want de toekomst behoort niet automatisch toe aan het bedrijf met de meeste programmeurs. Ook niet aan het bedrijf dat iedere nieuwe AI-tool als eerste probeert. De toekomst is aan de bedrijven die snel durven bouwen én AI-native genoeg zijn om te zorgen dat wat ze bouwen blijft werken en verantwoord is.